चुली पेटवायची वेळ आली! गॅस बुकिंगमधील ‘२५ दिवसांचा जाचक नियम’ अन् डिलिव्हरीचा खोळंबा; गृहिणींचा संतापाचा कडेलोट
सध्या बाजारपेठेत एलपीजी गॅस सिलिंडरच्या वितरणावरून मोठी कोंडी निर्माण झाली आहे. गॅस कंपन्यांनी दोन सिलिंडर बुकिंगच्या कालावधीत केलेल्या नवीन बदलांमुळे आणि एजन्सी कडून होणाऱ्या विलंबाने ग्राहक कमालीचे त्रस्त झाले आहेत. “आधीच महागाईने कंबरडे मोडले असताना, आता हक्काचा गॅस मिळवण्यासाठीही सरकारी नियमांच्या चक्रव्यूहात अडकावे लागत आहे,” अशी संतप्त प्रतिक्रिया गृहिणींमधून उमटत आहे. या नवीन नियमांमुळे अनेक घरांमध्ये ऐनवेळी गॅस संपल्यास थेट चूल पेटवण्याची किंवा बाहेरून जेवण मागवण्याची वेळ आली आहे.
या संपूर्ण गोंधळाच्या मुळाशी गॅस कंपन्यांनी लागू केलेली ‘२५ दिवसांची कठोर अट’ आहे. नवीन नियमांनुसार, ग्राहकाला एका सिलिंडरच्या बुकिंगनंतर दुसरा सिलिंडर बुक करण्यासाठी किमान २५ दिवसांचा कालावधी पूर्ण करावाच लागतो. जर एखाद्या कुटुंबात पाहुणे आले किंवा सण-उत्सवांमुळे गॅसचा वापर वाढला आणि सिलिंडर २० दिवसांतच संपला, तरीही पुढील ५ दिवस ग्राहकाला नवीन बुकिंग करता येत नाही. कंपन्यांनी काळाबाजार रोखण्यासाठी हा नियम आणल्याचा दावा केला असला, तरी मोठ्या कुटुंबांसाठी हा नियम अत्यंत जाचक आणि अन्यायकारक ठरत आहे.ग्राहकांच्या अडचणी इथेच संपत नाहीत; तर २५ दिवसांनंतर कसाबसा गॅस बुक केला, तरी तो हातात पडण्यासाठी पुढे १० ते १२ दिवसांचा मोठा विलंब होत आहे. गॅस वितरकांकडे अपुरा पुरवठा, कर्मचाऱ्यांची कमतरता आणि वाहतुकीच्या समस्यांचे कारण पुढे करून डिलिव्हरी खोळंबली जात आहे. म्हणजेच, एकदा गॅस संपला की ग्राहकाला पुढील किमान दहा दिवस शेजाऱ्यांकडून सिलिंडर मागण्यासाठी किंवा पर्यायी व्यवस्थेसाठी पायपीट करावी लागत आहे. बुकिंग होऊनही ‘डिलिव्हरी बॉय’ फेऱ्या मारत असल्याने नागरिकांचा संयम सुटत चालला आहे.
या दुहेरी संकटामुळे घरातील आर्थिक आणि दैनंदिन बजेट पूर्णपणे कोलमडले आहे. अनेक गृहिणींनी आपला संताप व्यक्त करताना सांगितले की, “घरगुती गॅस ही काही चैनीची वस्तू नाही, ती रोजची मूलभूत गरज आहे. डिजिटल इंडियाच्या गप्पा मारल्या जातात, मात्र पैसे भरूनही १०-१० दिवस सिलिंडरसाठी वाट पाहावी लागते. त्यात २५ दिवसांची अट घालून कंपन्यांनी ग्राहकांना वेठीस धरले आहे.” नोकरदार महिलांना तर वेळेवर गॅस न मिळाल्यामुळे सकाळी मुलांचे डबे आणि ऑफिसचे जेवण बनवताना मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे.
दुसरीकडे, गॅस एजन्सी चालकांनी या विलंबाचे खापर मुख्य पुरवठा साखळीवर फोडले आहे. ऑईल कंपन्यांकडूनच सिलिंडरचा पुरवठा संथ गतीने होत असल्याने स्थानिक पातळीवर तुटवडा निर्माण झाल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. मात्र, ग्राहकांना या तांत्रिक कारणांशी काहीही देणेघेणे नसून, त्यांना वेळेवर सेवा हवी आहे. अनेक भागात संतप्त ग्राहकांनी गॅस एजन्सीच्या कार्यालयांवर जाऊन प्रशासनाला धारेवर धरल्याच्या आणि घोषणाबाजी केल्याच्या घटना घडल्या आहेत.या गंभीर समस्येची दखल घेऊन अन्न व नागरी पुरवठा विभागाने तातडीने हस्तक्षेप करण्याची मागणी आता जोर धरू लागली आहे. जोपर्यंत कंपन्या ही ‘२५ दिवसांची अट’ शिथिल करत नाहीत आणि एजन्सींमधील अंतर्गत उशीर थांबत नाही, तोपर्यंत हा सिलिंडरचा तुटवडा आणि ग्राहकांचा रोष असाच सुरू राहण्याची चिन्हे आहेत. ऐन उन्हाळ्याच्या आणि सुट्ट्यांच्या दिवसांत निर्माण झालेली ही ‘गॅस टंचाई’ प्रशासनाने लवकर न सोडवल्यास आंदोलनाचा भडका उडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
