महाराष्ट्रात मिनी मंत्रालयांच्या निवडणुका लांबणीवर!; २० जिल्हा परिषदा आणि २११ पंचायत समित्यांच्या निवडणुका पुढच्या वर्षीच?

राज्यातील मुदत संपलेल्या २० जिल्हा परिषदा आणि त्यांतर्गत येणाऱ्या २११ पंचायत समित्यांच्या सार्वत्रिक निवडणुकांबाबत एक मोठी बातमी समोर येत आहे. केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या नवीन सूचना आणि सर्वोच्च न्यायालयातील प्रलंबित याचिकांमुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या या निवडणुका आता पुढील वर्षातच (२०२७) होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

निवडणुका लांबणीवर पडण्याची मुख्य कारणे:

SIR मोहीम आणि मतदार याद्या:

सध्या राज्यात मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरिक्षण (SIR) मोहिमेचे काम सुरू आहे. या मोहिमेअंतर्गत अंतिम मतदार यादी २७ ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध होणार आहे. ही यादी विधानसभा मतदारसंघनिहाय असेल. त्यानंतर २० जिल्हा परिषदा आणि २११ पंचायत समित्यांनुसार प्रभागरचना व मतदार याद्यांची विभागणी करण्याचे काम नोव्हेंबर अखेरपर्यंत चालेल.

केंद्रीय निवडणूक आयोगाचे स्पष्ट निर्देश:

SIR ची संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण झाल्याशिवाय स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका घेऊ नयेत, असे स्पष्ट निर्देश केंद्रीय निवडणूक आयोगाने राज्य निवडणूक आयोगाला दिले आहेत. सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच डिसेंबरमध्ये निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर होऊ शकतो.

५० टक्के आरक्षणाची मर्यादा आणि सुप्रीम कोर्ट:

५० टक्के आरक्षणाची मर्यादा ओलांडलेल्या २० जिल्हा परिषदांच्या निवडणुकांबाबतचा निकाल सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित आहे. न्यायालयाचा अंतिम निकाल येण्यासाठी वेळ लागण्याची शक्यता असल्याने पुढील किमान ६ महिने तरी निवडणुका होणे कठीण मानले जात आहे.

फेब्रुवारी २०२७ मध्ये एकत्रच होणार निवडणुका?

राज्यातील १०५ नगरपंचायतींची मुदत फेब्रुवारी २०२७ मध्ये संपत आहे. त्यामुळे प्रशासकीय सोय आणि खर्च वाचवण्यासाठी राज्य निवडणूक आयोगाने सर्वच स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका एकत्र घेण्याचे ठरवले, तर जिल्हा परिषद आणि पंचायत समित्यांचे मतदान देखील फेब्रुवारी २०२७ मध्येच पार पडेल, असे चिन्ह दिसत आहे.आता सर्वोच्च न्यायालय या प्रकरणात SIR पूर्वीच निवडणुका घेण्याचे आदेश देते की, अंतिम मतदार यादीची वाट पाहण्याचे निर्देश कायम ठेवते, यावरच जिल्हा परिषदांच्या निवडणुकांचे भवितव्य अवलंबून असणार आहे.